کد خبر: ۴۸۰۶۶

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۲

طرز تهیه سرمه چشم خانگی با مواد طبیعی؛ از سرمه مغز قلم گاو تا سرمه سنگ و زغال

سرمه، یکی از قدیمی‌ترین لوازم آرایشی و دارویی جهان، در فرهنگ سنتی ایرانی و بسیاری از تمدن‌های شرقی جایگاه ویژه‌ای داشته است.

برخلاف بسیاری از محصولات آرایشی شیمیایی امروزی، سرمه طبیعی نه‌تنها زیبایی چشم‌ها را دوچندان می‌کند، بلکه خواص درمانی نیز دارد؛ از تقویت بینایی گرفته تا جلوگیری از عفونت‌های چشمی. اگر از ترکیبات ناشناخته و مواد نگهدارنده‌ی موجود در لوازم آرایشی صنعتی خسته شده‌اید، تهیه سرمه چشم خانگی با مواد طبیعی، سالم و ایمن می‌تواند جایگزینی هوشمندانه و ساده باشد.

به گزارش اکالا، برای تهیه‌ی سرمه‌ی خانگی، ابتدا مغز‌هایی مثل بادام یا فندق را روی شعله‌پخش‌کن بسوزانید و دوده‌ی حاصل را با کمک یک سینی فلزی یا ظرف وارونه، بالای شعله جمع کنید.

سپس دوده‌ها را به آرامی با قاشق یا کاردک تمیز بردارید و در هاون بکوبید تا کاملاً نرم و پودری شوند. برای نکات تکمیلی در ادامه با ما همراه باشید.

فواید سرمه طبیعی

سرمه‌ی طبیعی برخلاف لوازم آرایشی صنعتی، عاری از فلزات سنگین، نگهدارنده‌های مضر و ترکیبات مصنوعی است. استفاده‌ی مداوم از آن نه‌تنها چشم‌ها را آرایش می‌دهد، بلکه باعث تقویت ریشه‌ی مژه‌ها شده و رشد آنها را تسریع می‌کند.

در طب سنتی، سرمه به عنوان دارویی برای تسکین التهاب‌های چشمی، جلوگیری از خشکی و بهبود شب‌کوری شناخته شده است. برخی سرمه‌ها با ترکیبات خاص، قدرت جذب ترشحات مضر چشم را دارند و در پیشگیری از گل‌مژه یا عفونت‌های سطحی چشم مؤثرند.

همچنین سرمه طبیعی، فاقد الکل و اسانس‌های شیمیایی است که ممکن است در لوازم آرایشی مدرن ایجاد حساسیت کنند. از آنجا که در تهیه‌ی سرمه خانگی می‌توان از مواد کاملاً ارگانیک استفاده کرد، نه‌تنها زیبایی بلکه سلامت چشم هم در اولویت قرار می‌گیرد.

انواع سرمه

سرمه‌ها را می‌توان بر اساس نوع ماده‌ی اصلی سازنده‌شان به چند دسته تقسیم کرد. هرکدام از آنها، ویژگی‌های خاص خود را دارا هستند و کاربرد‌های متفاوتی در آرایش یا درمان دارند:

سرمه سنگ: این نوع سرمه از آسیاب کردن سنگ سرمه (اغلب سنگ اثمد یا آنتیموان) تهیه می‌شود. رنگ آن خاکستری تیره یا مشکی مات است و بیشتر خاصیت درمانی دارد.
سرمه مغز قلم گاو: با سوزاندن مغز داخل قلم گاو، سرمه‌ای بسیار سیاه و غلیظ به دست می‌آید که بیشتر جنبه‌ی آرایشی دارد و مژه‌ها را پررنگ‌تر نشان می‌دهد.
سرمه مغزها: با سوزاندن مغز بادام، گردو یا فندق سرمه‌ای نرم و دودی تهیه می‌شود که برای آرایش روزانه و سبک بسیار مناسب است.
سرمه زغال: از زغال خالص چوب یا پوست میوه‌هایی مانند بادام تهیه می‌شود. این نوع سرمه بسیار سبک و کم‌رنگ‌تر از سایر انواع است.
سرمه ترکیبی: برخی افراد چند ماده را با هم می‌سوزانند یا ترکیب می‌کنند تا هم خواص درمانی و هم زیبایی را یکجا داشته باشند؛ مثلاً مخلوط سرمه سنگ و مغز بادام.
از لحاظ کاربردی، سرمه‌ها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛ سرمه‌ی آرایشی که صرفاً برای زیبایی استفاده می‌شود، معمولاً از مغز‌ها یا زغال تهیه شده و سبک‌تر است و سرمه‌ی درمانی که معمولاً از سنگ سرمه یا مغز قلم گاو تهیه شده و در درمان مشکلات چشمی در طب سنتی کاربرد دارد.

مواد اولیه مناسب برای تهیه سرمه خانگی

برای تهیه سرمه خانگی، باید از موادی استفاده کرد که هم دوده‌ی سالم تولید کنند و هم هنگام سوزاندن، بوی آزاردهنده‌ای نداشته باشند. از جمله بهترین گزینه‌ها مغز بادام شیرین، مغز گردو، مغز فندق، پوست خشک شده‌ی بادام یا گردو و مغز قلم گاو است.

همچنین می‌توان در مرحله‌ی نهایی، برای بالا بردن چسبندگی و سهولت استفاده، مقدار بسیار کمی روغن بادام شیرین یا روغن کرچک طبیعی به پودر نهایی اضافه کرد.

طرز تهیه سرمه خانگی به روش دوده‌ای

مراحل تهیه سرمه خانگی به روش دوده‌ای به شرح زیر است:
مغز‌ها را به خوبی شسته و خشک کنید تا چربی یا رطوبتی نداشته باشند.
شعله‌پخش‌کن را روی اجاق بگذارید و مغز‌ها را با کمک انبر روی شعله قرار دهید.
بالای شعله و دقیقاً در مسیر دوده‌ای که از سوختن مغز‌ها بلند می‌شود، یک سینی فلزی یا ظرف وارونه قرار دهید تا دوده روی آن بنشیند.
بعد از کامل شدن سوختن هر مغز، سینی را برداشته و دوده‌ی جمع شده را به آرامی با کاردک یا قاشق جمع‌آوری کنید.
دوده‌های جمع‌آوری شده را در هاون ریخته و خوب بکوبید تا به پودر نرم و یک‌دستی تبدیل شود.
در صورت تمایل، مقدار کمی روغن بادام شیرین به پودر اضافه کرده و هم بزنید تا مخلوطی نرم و مرطوب به دست آید.
سرمه‌ی نهایی را در ظرف شیشه‌ای دردار نگهداری کنید.

نکات بهداشتی مهم هنگام تهیه سرمه

هنگام تهیه سرمه با چند نکته مهم و کلیدی را مد نظر داشته باشید که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

حتماً از مغز‌های سالم و تازه استفاده کنید؛ کپک‌زده یا کهنه نباشند.
ظرفی که دوده روی آن جمع می‌شود باید کاملاً تمیز باشد و از جنس غیرسمی باشد.
بهتر است تمام مراحل را در فضای باز یا محیط دارای تهویه انجام دهید.
در حین جمع‌آوری دوده از دستکش و ماسک استفاده کنید تا دوده وارد دستگاه تنفسی نشود.
اگر از روغن استفاده می‌کنید، حتماً از نوع خوراکی، خالص و بدون اسانس آن بهره بگیرید.

روش نگهداری سرمه خانگی

سرمه تهیه شده را باید در ظرفی تمیز، خشک و درب‌دار نگهداری کرد؛ ترجیحاً ظرف شیشه‌ای تیره‌رنگ. نور مستقیم آفتاب یا رطوبت می‌تواند باعث کاهش کیفیت یا رشد قارچ در آن شود، مخصوصاً اگر کمی روغن به آن اضافه شده باشد.

ظرف باید در جای خشک و خنک (مثل کمد یا کشوی بسته) نگهداری شود. استفاده از قاشق یا کاردک تمیز برای برداشت سرمه ضروری است تا آلودگی وارد ظرف نشود.