کد خبر: ۴۴۷۶۹

تاریخ: ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۰:۵۳

ترامپ پول نداشت به اپوزیسیون ایرانی بدهد یا تاریخ مصرف آنها را تمام شده می‌داند؟؛ کدام گروه‌های ایرانی تحت‌تأثیر قرار گرفتند؟

صدور دستور از کاخ‌سفید برای قطع موقت همه کمک‌های خارجی آمریکا، آب سرد دیگری بر پیکر فعالان ضدانقلاب بود؛ اقدامی که از یک‌سو از شرایط سخت اقتصادی دولت آمریکا حکایت دارد و از سوی دیگر نشان‌دهنده ناامیدی کارفرما از کارآمدی اقدام‌ها و فعالیت‌های معاندان علیه جمهوری اسلامی است.

روزنامه همشهری نوشت: این روز‌ها مواضع، اقدام‌ها و رویکرد‌های ترامپ، بیش از هر کس، فعالان ضدانقلاب را خشمگین کرده است. آنها که طی ۴ سال گذشته به امید بازگشت ترامپ به کاخ‌سفید روزگار می‌گذراندند و طی حدود ۲‌ماه اخیر و با انتخاب او به‌عنوان چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور آمریکا، مشغول جشن گرفتن «آخرین روز‌های عمر جمهوری اسلامی» بودند، یکباره با غافلگیری قطع بودجه از سوی کارفرما مواجه شدند. درحالی‌که براندازان طی هفته‌های اخیر برای آغاز به کار ترامپ لحظه‌شماری می‌کردند و بر این گمان بودند که او در نخستین لحظات حضور در اتاق‌بیضی کاخ‌سفید، بی‌درنگ مواضعی تند علیه جمهوری‌اسلامی اتخاذ می‌کند و «فشارحداکثری ۲» را کلید خواهد زد، در روز‌های گذشته با شوک‌های پیاپی مواجه شده‌اند.

در شرایطی که از زمان آغاز به‌کار ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا، مواضع او درباره مواجهه با ایران، انتظارات براندازان را برآورده نکرده بود، صدور فرمان متوقف کردن همه کمک‌های خارجی از سوی رئیس‌جمهور آمریکا، ضربه کاری دیگری بر پیکر ضدانقلاب به‌حساب می‌آید؛ دستوری که اگرچه موقت است، اما احتمال تجدیدنظر اساسی در این کمک‌ها، براندازان را نسبت به آینده فعالیت‌های خود نگران کرده است.

حمایت‌ها از چه زمانی آغاز شد؟

کمک‌های مالی دولت آمریکا به جریان‌های برانداز از سال۲۰۰۹ تاکنون تحت برنامه «توسعه دمکراسی در شرق نزدیک (NERD)» به چهره‌ها و گروه‌های مختلف اپوزیسیون اختصاص یافته است. با این حال از سال ۲۰۰۴ تاکنون لیستی از کمک‌های آمریکا به رسانه‌ها و براندازان ایرانی منتشر شده است.

کدام گروه‌های ایرانی تحت‌تأثیر قرار گرفتند؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایط کنونی حدود ۳۰ نهاد و جریان ایرانی ضدانقلاب فعال در آمریکا از دستور ترامپ متأثر شده‌اند. گفته می‌شود مؤسسه‌هایی مانند «توانا»، «رادیو زمانه» و «سازمان حقوق بشر ایران»، ازجمله مؤسسه‌هایی به‌شمار می‌روند که بودجه‌شان قطع شده است. علاوه‌بر اینها گفته می‌شود با صدور این دستور فعالیت‌های شبکه‌هایی مانند ایران‌اینترنشنال و صدای آمریکا نیز تحت‌تأثیر قرار خواهد گرفت.

کمک‌ها با چه پوشش‌هایی اختصاص می‌یافت؟

فعالیت در حوزه حقوق‌بشر

فعالیت در عرصه حقوق زنان

دریافت بودجه برای آزادی اینترنت

فعالیت در قالب کمک به اقلیت‌های جنسی

اختصاص کمک به اقلیت‌های دینی

کمک به مجموعه‌هایی با تعریف «بنیاد»

کمک‌های خیریه‌ای

قطع کمک‌ها توصیه چه کسی بود؟

موضوع قطع کمک به اپوزیسیون خارج‌نشین توصیه‌ای بود که از سوی ریچارد هاس، رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا تجویز شد. او اعتقاد داشت از طریق اپوزیسیون فعال در خارج از کشور نتیجه‌ای برای آمریکا حاصل نخواهد شد و آنان تنها موجبات هزینه مالی را فراهم می‌کنند و توانایی اقدام خاصی را ندارند. به‌گفته او، نسبت به کسانی که در اپوزیسیون مدعی هستند باید با ایران مواجهه سخت و نظامی داشت، باید بی‌اعتنا بود.

چرا کمک‌ها قطع شد؟

ناکارآمدی جریان‌های برانداز و عدم‌تحقق چشم‌انداز‌های ترسیمی آنان از یک‌سو و دراولویت قرار گرفتن مشکلات اقتصادی داخلی آمریکا تحت راهبرد «اول آمریکا» از سوی دیگر زمینه‌ساز قطع کمک‌های مالی به جریان‌های ضدانقلاب شده است.

خشم ضدانقلاب

قطع موقت کمک‌های مالی به براندازان ایرانی که طی سال‌های گذشته در چارچوب‌های مختلف از قبیل بنیادها، مؤسسه‌های حقوق‌بشری و به بهانه‌های مختلف صورت می‌گرفت این روز‌ها موجی از خشم و نگرانی را در اردوگاه براندازان به‌دنبال داشته است.

لادن بازرگان، فعال سیاسی ضدانقلاب: متأسفانه ترامپ همیشه با کار‌های خود، همه را سورپرایز می‌کند. امید ما الان باید به مارکو روبیو (وزیر امور خارجه آمریکا) باشد. باید دید برنامه بزرگ‌تر دولت ترامپ چیست؟ آیا می‌خواهند با ایران سر میز مذاکره بنشینند؟ دیگر خیلی نباید روی آمریکا حساب کرد.
فرزین ندیمی، کارشناس سیاسی ضدانقلاب: اینکه دولتی در آمریکا سر کار آمده که شعار اصلی‌اش فشار حداکثری بر دولت ایران بود، اما نخستین کاری که می‌کند تضعیف جامعه مدنی ایران است، یک تناقض است. با این اقدام با یک نوع افول مواجهیم.
مهدی صارمی‌فر، کارشناس شبکه ایران‌اینترنشنال: از پاییز ۱۴۰۱ دولت آمریکا سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی روی موضوع وی‌پی‌ان‌ها کرده که اکنون با این اقدام به خطر می‌افتد.

جمال‌الدین موسوی، مجری بی‌بی‌سی فارسی: دولتمردان آمریکا همیشه می‌گفتند این کمک‌ها به‌دلیل تعهدی است که به حقوق‌بشر، دمکراسی و رسانه‌های آزاد دارند، اما این توقف ۳ ماهه کمک‌ها ممکن است به فعالیت‌های آنان لطمه وارد کند.

فرداد فرحزاد، مجری شبکه ایران‌اینترنشنال: آنچه تاکنون از ترامپ (در تقابل با جمهوری اسلامی) دیده‌ایم، بسیار متفاوت از آن چیزی است که قبل از روی کار آمدن او خیلی از فعالان سیاسی ایرانی به‌دنبال آن بودند. اقدام دولت آمریکا در قطع حمایت‌های مالی، دسترسی میلیون‌ها ایرانی به وی‌پی‌ان‌ها را در معرض خطر قرار داده است. توقف این حمایت‌ها، راه را برای اجرای کامل پروژه اینترنت ملی هموار می‌کند.

احمد احمدیان، کارشناس شبکه ایران‌اینترنشنال: این تصمیم ارتباطات امن با ایران را دچار اختلال خواهد کرد.

مریم افشنگ، خبرنگار ایران‌اینترنشنال: سازمان‌هایی که برای توسعه دمکراسی در ایران کار می‌کردند و همچنین رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور از این دستور تحت‌تأثیر قرار گرفته‌اند. این نهاد‌ها و رسانه‌ها سکوت کرده‌اند و منتظرند ببینند چه اتفاقی خواهد افتاد. حدود ۳۰ نهاد ایرانی در شرایط کنونی در سردرگمی به‌سرمی‌برند و این موضوع تأثیر ویژه‌ای روی موضوع نیروی انسانی آنها خواهد داشت.

پایان تاریخ مصرف و طن‌فروش‌ها

عصبانیت براندازان از تصمیم دولت ترامپ برای قطع موقت حمایت‌های مالی خارجی در حالی است که پیش از این نیز در مقاطع مختلف، وابستگی جریان‌ها و فعالان ضدانقلاب به حمایت‌های مالی دولت‌های خارجی نمایان شده بود و نشان داد آنها در شرایطی که از حمایت‌های مردمی برخوردار نیستند، بدون حمایت‌های مالی دولت‌های خارجی قادر به ادامه فعالیت‌های خود نیستند.

تعطیل‌شدن شبکه من‌وتو: در میانه‌های بهمن‌ماه سال‌گذشته بود که تعطیل شدن شبکه من‌وتو، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های مختلف داشت. این موضوع که علت اصلی آن، مشکلات اقتصادی عنوان شد، ثابت کرد این شبکه بدون حمایت‌های مالی پشت‌پرده، قادر به ادامه فعالیت‌های خود نیست. اکنون اما، در شرایطی که به‌نظر می‌رسد صهیونیست‌ها به‌عنوان حامی مالی تازه این شبکه به ایفای نقش می‌پردازند، من‌وتو درصدد احیای فعالیت‌های تلویزیونی خود است.

پایان قرارداد‌های سودآور مسیح علی‌نژاد: افشای اسناد قرارداد‌های مالی مسیح علی‌نژاد با دولت آمریکا در دوره نخست ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، یکی از رسوایی‌های این چهره ضدانقلاب بود که با انتقاد‌های گسترده‌ای نیز از سوی براندازان مواجه شد. در چنین شرایطی کاهش حمایت‌های گسترده از این چهره ضدانقلاب در دولت بایدن، زمینه‌ساز انتقاد‌های او از دولت دمکرات‌ها شده بود.

منبع: همشهری