کد خبر: ۲۶۳۱۶

تاریخ: ۱۶ تير ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۲

انتقادات از سعید جلیلی بالا گرفت

آینده سعید جلیلی پس از شکست در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ چه می‌شود؟

حالا مساله مهم این است که آیا دولت در سایه جلیلی همچنان به کار خود ادامه می‌دهد؟ به احتمال زیاد جواب این پرسش مثبت است. اما پرسش دیگر این است که آیا بعد از شکست جلیلی دیگر دولت در سایه او اعتبار سابق را خواهد داشت؟ پاسخ این پرسش به طور جدی می‌تواند خیر باشد.

زی‌سان: سعید جلیلی در پنجمین تلاش انتخاباتی خود امیدوار بود این بار سایه شکست را از خود برهاند و به عنوان نهمین رئیس‌جمهور ایران برگزیده شود. این بار بخت و اقبال بیش از همیشه به او رو کرده بود، اما مردم همانند چهار دوره گذشته به او رای ندادند تا همچنان پشت سد انتخابات باقی بماند.

به گزارش «زی‌سان»، سعید جلیلی قبل‌تر در انتخابات مجلس ۱۳۷۸ و ۱۳۸۲ طعم شکست را چشیده بود. تلاش او نیز برای ریاست جمهوری در سال ۱۳۹۲ که با شعار «حیات طیبه» آمده بود، ناکام ماند. در سال ۱۴۰۰ نیز به نفع سید ابراهیم رئیسی کنار کشید.

در آخرین تلاش نیز و در شرایطی که بیش از هر زمان دیگری او شانس راهیابی به پاستور را داشت، با ۱۳ میلیون و ۵۸۳ هزار رای مغلوب مسعود پزشکیانی شد که ۱۶ میلیون و ۳۸۴ هزار رای کسب کرده بود. حالا رئیسی و طیف بزرگ طرفداران او از به قدرت رسیدن در پاستور بازمانده‌اند، اما پرسش مهم این است که آینده سعید جلیلی چه خواهد شد؟

جلیلی و پست‌های حکومتی

سعید جلیلی در حال حاضر عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام، عضو شورای راهبردی روابط خارجی و نماینده رهبری در شورای عالی امنیت ملی است. هر چند جلیلی در انتخابات شکست خورد، اما به نظر می‌رسد او در تمامی پست‌های خود ابقا و ماندگار می‌شود. اما این‌که نفوذ و جایگاه او در این پست‌ها تا چه اندازه ثابت باقی می‌ماند، محل تردید جدی است.

دولت سایه جلیلی و پزشکیان

شاید مهم‌تر از پست‌های جلیلی حضور او به عنوان دولت سایه باشد که اهمیت دارد. سعید جلیلی خود را خالق دولت در سایه می‌داند. درباره تشکیل دولت در سایه در سایت حیات طیبه پایگاه اطلاع‌رسانی سعید جلیلی چنین نقل شده است: «سعید جلیلی ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ پس از اعلام نتایج دوازدهمین انتخابات ریاست جمهوری در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «در نگاه دینی مشارکت و نظارت هم تکلیف و حق مردم و هم فرصتی بزرگ برای دولت در انجام بهتر مسئولیت‌ها است. بر همین مبنا معتقدان به گفتمان انقلاب اسلامی وظیفه و حق خود می‌دانند با نگاهی ملی و فراتر از رقابت‌های انتخاباتی به مثابه «دولت در سایه» در چارچوب قانون و اخلاق، منتخب ملت و دولت او را در جهت رفع کاستیها، تصحیح ایراد‌ها و حرکت در مسیر خدمت به مردم، تعالی فرهنگ، مبارزه با فساد، ایجاد اشتغال و رونق تولید و افزونی عزت و اقتدار در روابط خارجی یاری نمایند و بیانگر مطالبات مردم باشند.»

بلافاصله پس از چند روز ایدۀ دولت در سایه در جمع هم‌اندیشی فعالان سیاسی مطرح شد و یک ماه بعد جلیلی پس از تشریح مبانی نظری این ایده، جلسات دولت سایه را برای تأیید تصحیح و تکمیل برنامۀ دولت دوازدهم تشکیل داد. گسترۀ مباحثی که دولت درسایه به نقدر برنامۀ قوۀ مجریه محدود نماند و دولت سایه خود را سایۀ همۀ نهاد‌های حاکمیتی معرفی کرد.»

ناظران سیاسی بر این باور هستند که دولت در سایه جلیلی در چهار سال دوم دولت روحانی (۱۴۰۰-۱۳۹۶) بیشتر نقش انتقادی داشت، اما در دولت شهید رئیسی (۱۴۰۳-۱۴۰۰) نقش همراهی داشت. پایگاه اطلاع‌رسانی حیات طیبه نیز مدعی است که در طول ۸ سال دولت سایه تحت مدیریت جلیلی، ۲۰ کارگروه تخصصی را تشکیل و به بزگرای جلسات و سفر‌های مختلف اقدام کرده است.. چرا که حتی طیف هواخواهان و طرفداران جلیلی نیز دیگر نمی‌توانند به برنامه‌ها و اهداف دولت در سایه همانند سابق باورمند باقی بمانند.

جایگاه جلیلی در میان اصول‌گرایان و جبهه انقلاب

با وجود حفظ دولت در سایه، نمی‌توان جایگاه سعید جلیلی را در میان جبهه انقلاب همانند گذشته مورد ارزیابی قرار داد. قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در دور اول انتقادات از سعید جلیلی میان اصول‌گرایان به دلیل عدم اجماع بر سر نامزدی محمد باقر قالیباف بالا گرفته بود. در همان ساعات اولیه بعد از انتخابات نیز جریان‌ها و جناح‌های درون جبهه انقلاب به شدت سعید جلیلی را مورد مزمت قرار دادند.

استدلال آن‌ها این بود که در دو گانه سعید جلیلی با نامزد طیف اصلاح‌طلبان و میانه‌روها، نامزد جبهه انقلاب شانسی برای پیروزی نداشت، اما در دو گانه قالیباف با پزشکیان، نظرسنجی‌ها از بُرد نامزد جبهه انقلاب حکایت داشت. بعد از آن‌که نتیجه انتخابات نیز مشخص شد و صحت فرضیه آنها اثبات شد، حالا جلیلی مسیر دشواری برای احیای جایگاه خود دارد. به طور حتم مخالفت‌ها با او به طور گسترده افزایش پیدا می‌کند و حتی این احتمال نیز وجود دارد که نتیجه شکست اخیر، به معنای خداحافظی جلیلی از صحنه قدرت در میان مدت نیز باشد.