کد خبر: ۲۰۲۰۵

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۲:۱۵

همه چیز درباره جنجالی‌ترین استاد دانشگاه ایران

صادق زیباکلام کیست و چرا زندانی شد؟

اظهارات جنجالی این استاد دانشگاه همواره طیفی از واکنش‌های انتقادی را به همراه داشته و طی چند سال اخیر شکایاتی علیه او نیز طرح شده بود. در نهایت امروز یک‌شنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳، حکم قطعی و لازم الاجرای ۳ پرونده این نویسنده و چهره سیاسی مطرح بُعد اجرایی به خود گرفت.

زی‌سان: صادق زیباکلام نویسنده و استاد سابق علوم سیاسی دانشگاه تهران که چهره‌ای شناخته شده در محافل سیاسی و نزد افکار عمومی است، امروز راهی زندان شد.

به گزارش «زی‌سان»، زیباکلام حداقل طی دو دهه گذشته با آثار و اظهارات خود همواره شخصیتی جنجالی بوده و مواضع او بیشتر در جبهه اصلاح‌طلبان قرار گرفته است.

اظهارات جنجالی او همواره طیفی از واکنش‌های انتقادی را به همراه داشته و طی چند سال اخیر شکایاتی علیه او نیز طرح شده بود. در نهایت امروز یک‌شنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳، حکم قطعی و لازم الاجرای ۳ پرونده این نویسنده و چهره سیاسی مطرح بُعد اجرایی به خود گرفت. زیباکلام در این پرونده‌ها محکوم شده و حالا باید او حداقل سه سال به زندان برود.

صادق زیباکلام مهندس شیمی‌ای که وارد گود سیاست شد

زندگی صادق زیباکلام ۲۲ خرداد ۱۳۲۷ در خیابان ری تهران آغاز شد. خانواده او از نظر مالی در شرایط خوبی به سر می‌برد و پدرش تاجری عضو حزب زحمتکشان ایران به رهبری مظفر بقایی بود. کودکی صادق زیباکلام در محله‌ای گذشت که به بازار آب‌منگولی‌ها معروف بود و همه چیز را برای یک زندگی تهرانی اصیل در آن سال‌ها مهیا می‌کرد. پدر صادق زیباکلام البته کسب و کاری هم در حوالی خیابان قزوین داشت، اما پسر از همان کودکی نشان می‌داد که قصد دارد زندگی خودش را بر مبنای مطالعه و تحصیل برنامه‌ریزی کند. سعید زیباکلام، که او نیز استاد دانشگاه تهران است، برادر صادق زیباکلام است؛ آنها یک خواهر نیز داشتند که در سال ۱۳۹۴ درگذشت.

صادق زیباکلام پس از گذراندن دوران تحصیلات در دوره دبستان در محله‌های جنوب تهران، با تغییر مکان زندگی خانواده به محله نیاوران می‌رود، اما تحصیلات دوره متوسطه را در دبیرستان رهنما در محله منیریه تهران پشت سر می‌گذارد. در سال ۱۳۴۵ در دانشگاه تهران قبول می‌شود و سپس پدر که روحیات صادق را می‌شناسد او را برای تحصیل به کشور اتریش می‌فرستد. صادق زیباکلام، در دوران تحصیل، ابتدا با جریان مارکسیستی در آنجا همراه می‌شود و همین موضوع باعث می‌شود که پدرش او را به تهران فرا بخواند. صادق درس را نیمه‌کاره گذاشته و به انگلستان می‌رود.

دو سال دوره مقدماتی کالج را می‌گذارند و در دانشگاه هادرزفیلد وارد رشته مهندسی شیمی می‌شود. در همان جا در مقطع دکترای شیمی پذیرش می‌گیرد ولی با بازگشت به تهران در سال ۱۳۵۵، امکان خروج از کشور و پایان دوره دکتری را از دست می‌دهد و در دانشگاه تهران به عنوان مربی به فعالیت علمی خود ادامه می‌دهد.

اما صادق زیبا کلام بعد از انقلاب باز هم به انگلستان می‌رود و به جای مهندسی شیمی، تحصیلاتش را در حوزه علوم انسانی ادامه می‌دهد و در دانشگاه صلح‌شناسی برادفورد دکترای خود را دریافت می‌کند. در سال ۶۹ به ایران بازگشته و عضو گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران شد و در دانشگاه آزاد هم درس داد. ولی در سال ۹۶ بدون اطلاع قبلی حکم بازنشستگی او صادر و از دانشگاه اخراج شد.

صادق زیباکلام قبل از انقلاب به دلیل سمپات بودن با سازمان مجاهدین خلق توسط ساواک در سال ۱۳۵۳ دستگیر شد و بعد از دو سال و یک ماه از زندان آزاد شد. او در دهه هفتاد و هشتاد به عنوان یکی از حامیان جریان‌های اصلاح‌طلبی فعالیت می‌کرد و تفکراتش به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بسیار نزدیک بود. صحبت‌ها و مصاحبه‌ها و نامه‌های صادق زیبا کلام در بسیاری از موارد برای او دردسرساز شده است. در سال ۹۳ با برخی گفته‌ها درباره فعالیت‌های هسته‌ای و اختلاس سه هزار میلیاردی به حبس محکوم شد که در نهایت این مجازات به ۵ میلیون تومان جریمه تبدیل شد.

صادق زیباکلام، دکتر محمد مصدق را به عنوان یکی از مهم‌ترین وتاثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ معاصر می‌شناسد. جایی درباره کودتای ۲۸ مرداد گفته است: «بالاخره روزی مجبور هستیم به کودتای ۲۸ مرداد آن‌گونه بپردازیم که بوده و نه آن‌گونه که دوست داریم و فکر کنیم.» او در مناظره‌ها و گفته‌هایش درباره رضاخان مطالب جنجال‌آفرینی را مطرح کرده است که در این زمینه به گفت‌وگوی او با عباس سلیمی نمین باید اشاره کرد. صادق زیبا کلام مهرماه ۱۴۰۱ و همزمان با التهابات تهران در مهرماه این سال به طور کامل ممنوع‌التدریس شد.

از میان تالیفات او می‌توان به کتاب‌های «غرب چگونه غرب شد؟»، «ما چگونه ما شدیم؟»، «گرامافون»، «عکس‌های یادگاری با جامعه مدنی»، «سنت و مدرنیته» و «جامعه‌شناسی به زبان ساده» اشاره کرد.

او دو دختر با نام‌های فاطمه و سارا دارد که به گفته خودش در موارد زیادی با یکدیگر اختلاف دارند. سارا با فرزند احمد توکلی (سیاستمدار و اقتصاددان) ازدواج کرده است که از فعالان مشهور اصولگرا است و در نقطه مقابل فکری صادق زیباکلام قرار دارد. درباره صادق زیباکلام گفته می‌شود که او یکی از معدود سلبریتی‌های دنیای سیاست در ایران است چراکه توانسته مباحث سیاسی را آنگونه بیان کند که برای همه مردم قابل فهم بوده است.

جرائم صادق زیباکلام برای زندان رفتن

صادق زیباکلام با رای صادره از سوی دادگاه بابت ارتکاب فعالیت تبلیغی علیه نظام به ۱۸ ماه حبس و ۲ سال محرومیت فعالیت در احزاب، گروه‌های سیاسی و فضای مجازی محکوم شده بود که این حکم قطعی شده است.

پرونده دوم این فرد که حکم آن نیز قطعی شده است، مربوط به فعالیت تبلیغی علیه نظام در خصوص انتشار مطالب غیر مستند و غیر واقعی است. وی در این پرونده به یک سال حبس محکوم شده است.

یکی دیگر از پرونده‌های قضایی زیباکلام که حکم آن قطعی و لازم‌‎الاجرا است نیز مربوط به نشر مطالب خلاف واقع است که وی در این پرونده به ۶ ماه حبس محکوم شد بود که پس از فرجام خواهی در دیوان عالی کشور، این حکم مورد ابرام قرار گرفته است.

هر ۳ محکومیت صادق زیبا کلام قطعی و لازم‌الاجرا است که این احکام امروز اجرا شد.